Forum Przyrodnicze "BOCIAN"

[Greg75]

Być może to dziwne pytanie, ale właśnie zastanawiam się nad następującą kwestią.
Afrykę zasiedlają miliony, jeśli nie miliardy ptaków, które nie podejmują większych migracji i stanowią populacje osiadłe przez cały rok. W okresie jesiennym dołączają do nich ptaki z Europy - podejrzewam, że w liczbie dziesiątek, a może setek milionów.
Czy ten nagły wzrost liczby ptaków w Afryce nie powoduje jakichś perturbacji w ekosystemach wywołanych np. zwiększoną konkurencję o pożywienie? Czy pożywienia wystarcza dla wszystkich? Jeśli tak - to po co ptaki podejmują morderczą i wyczerpującą wędrówkę na północ na wiosnę? Rozumiem, że to kwestia genetyki - ale czy dobór naturalny nie powinien premiować jednak tych gatunków, które są osiadłe i energię mogą spożytkować zamiast na długi lot, to na kolejne lęgi?
Przepraszam, być może pytam o rzeczy oczywiste, ale w sprawach "ptasich" wciąż jestem amatorem.
Pozdrawiam

[Krzychu]

Postaram sie pomóc koledze tekstem ściagniętym z internetu lekko przerobionym przeze mnie. Niestety nie znam autora, więc nie mogę go podać.

Dlaczego ptaki odlatują jesienią?
Czemu powracają wiosną?
Ptaki nie są na ogół wrażliwe na chłód. Przed zimnem chronią je pióra, a utratę energii łatwo rekompensują sobie dzięki szybkiej przemianie materii. Dla podtrzymania intensywności przemiany potrzebują jednak dużej ilości pokarmu. Dlatego opuszczają jesienią tereny, na których nie mogłyby się wyżywić. Odlatują gł. ptaki owadożerne (jaskółki, jerzyki, muchołówki) i wodne oraz błotne, niezdolne do znalezienia pokarmu po zamarznięciu jezior, rzek i bagien. Odlatują także ptaki, które co prawda potrafią zdobywać pożywienie również zimą, ale nie znalazłyby go wtedy w ilości wystarczającej do przetrwania długich zimowych nocy.
Ptaki lecą więc tam, gdzie mają większe szanse przeżycia. Dlaczego nie pozostają w tzw. ciepłych krajach na okres lęgowy? Klimat tam łagodny, a jedzenia - jak się wydaje - w bród. Istnieje kilka powodów. Po pierwsze, na obszarach wielu zimowisk, np. w Afryce, latem nastaje susza i warunki pokarmowe nie są już tak dobre, jak kilka miesięcy wcześniej. Po drugie, wiosną i latem na południu zapanowałby zbyt wielki tłok. Dla wszystkich mogłoby nie wystarczyć nie tylko pokarmu, lecz również i miejsca. Tymczasem w strefach umiarkowanej i arktycznej latem pojawia się obfitość jedzenia, a miejsca na założenie gniazd i kolonii lęgowych jest mnóstwo. Po trzecie, większa ilość miejsca do dyspozycji daje ptakom możliwość gniazdowania w większym rozproszeniu, a to zmniejsza ryzyko wykrycia gniazda przez drapieżniki. Po czwarte, w wyższych szerokościach geograficznych dzień jest dłuższy; (latem na półkuli północnej dzień jest długi, w okolicy równika przez cały rok długość dnia i nocy jest równa) Większość ptaków jest aktywna właśnie w dzień, więc jego wydłużenie daje im więcej czasu na wykonywanie różnych czynności życiowych, przede wszystkim na wychowanie potomstwa.
Wędrówki mają też przyczyny historyczne. Np. sądzi się , że na powstanie skłonności do wędrówek miały wpływ zlodowacenia - gatunki bardziej północne ustępowały przed lodowcem, gdy ten się zbliżał, gatunki bardziej południowe podążały za nim podążały za nim, gdy cofał się; później powracały na północ lub na południe, do swoich „ojczyzn”.
Oprócz czynników historycznych i środowiskowych istnieje bezpośredni mechanizm wyzwalający skłonność do wędrówek. Wędrówki są bowiem jedną z faz cyklu aktywności fizjologicznej organizmu ptasiego, są więc zależne od wydzielania hormonów przez układ dokrewny. Narządem, który wyzwala u ptaków skłonność do wędrówki jest przysadka mózgowa, którą pobudzają sprzyjające cykle świetlne, tzn. ściśle określone długość dnia i intensywność światła słonecznego.